Collectieve schuldenregeling

Je schuldbemiddelaar is iemand van het OCMW of een advocaat. Het kan ook een gerechtsdeurwaarder zijn, maar dat gebeurt niet vaak in de praktijk. Ze moeten allemaal dezelfde regels volgen, maar hun aanpak kan verschillen.

De rechter beslist wie jouw schuldbemiddelaar is. In het verzoekschrift kan je aangeven of je een voorkeur hebt voor een bepaalde schuldbemiddelaar.

Een schuldbemiddelaar probeert afspraken te maken met al je schuldeisers. Een schuldbemiddelaar kijkt dus niet enkel naar jouw belangen, maar ook naar die van je schuldeisers.

Loopt de samenwerking met je schuldbemiddelaar moeilijk? Heb je het gevoel dat je niet menswaardig kan leven?

Je kan dit melden aan de arbeidsrechter. Dat kan met een gewone brief of mail aan de arbeidsrechtbank, of via ‘JustRestart’.

Leg duidelijk uit wat er misloopt en wat je wil dat er verandert. De arbeidsrechter kan jou en je schuldbemiddelaar uitnodigen voor een gesprek op de rechtbank.

Een collectieve schuldenregeling is niet gratis. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet. Welke kosten de schuldbemiddelaar mag aanrekenen, staat in de wet.

Bij de start van de collectieve schuldenregeling legt je schuldbemiddelaar uit welke kosten er zijn, en hoeveel dat is. De kosten van de regeling worden opgenomen in het afbetalingsplan. Je moet ze dus niet betalen van je leefgeld.

Een collectieve schuldenregeling (CSR) kost geld. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet.

Kan je die kosten niet betalen?
Dan kan je schuldbemiddelaar een tussenkomst aanvragen bij een fonds van de overheid (dienst Overmatige Schuldenlast van de FOD Economie).

Dat kan bijvoorbeeld als:

• je schulden gedeeltelijk of volledig werden kwijtgescholden;

• er te weinig geld is op de bemiddelingsrekening.

Je schuldbemiddelaar doet de aanvraag zelf, via een online platform of met een formulier.

De tussenkomst is beperkt tot maximaal 1.200 euro.

Bron: www.helderrecht.be

Nee, een collectieve schuldenregeling (CSR) is alleen voor particulieren.
Zolang je ondernemer bent, kan je geen CSR aanvragen.

Wanneer kan het wel?

Je kan pas een CSR aanvragen in deze situaties:

• je bent minstens 6 maanden gestopt met je zelfstandige activiteit;

• je faillissement is volledig afgerond en officieel afgesloten.

Ben je ondernemer en weet je niet wat je moet doen met je schulden?
Blijf er niet alleen mee zitten. Problemen met een onderneming kunnen ingewikkeld zijn.

Waar kan je terecht voor hulp?

Je kan terecht bij Dyzo. Zij helpen ondernemers in moeilijkheden.
De hulp is gratis en vertrouwelijk.

Ze bieden onder andere:

• advies over je cijfers en je situatie

• juridisch advies over je rechten en plichten

• hulp bij stress en onzekerheid

Neem contact op via: https://dyzo.be/nl/contacteer-ons

Tip!

Wacht niet te lang om hulp te zoeken. Hoe vroeger je hulp vraagt, hoe vlotter problemen opgelost kunnen worden. 

Collectieve schuldenregeling (CSR) kan tussen 5 en 7 jaar duren.

Vinden de schuldbemiddelaar en de schuldeisers een akkoord? Dan duurt het 7 jaar en wordt er een minnelijke aanzuiveringsregeling (MAR) gestart. 

Vinden de schuldbemiddelaar de de schuldeisers geen akkoord? Dan komt de rechter tussenbeide en kan er een gerechtelijke aanzuiveringsregeling (GAR) gestart worden, die duurt 5 jaar.

De CSR stopt vroeger als:

- je sneller al je schulden kan terugbetalen,

- de rechter al jouw schulden zal kwijtschelden, je moet dus niet meer verder betalen,

- je zelf de collectieve schuldenregeling stopt,

- de persoon tijdens CSR sterft,

- de rechter de CSR vroegtijdig stopzet, dit is een herroeping. Dit gebeurt als je de afspraken niet kan naleven (bv. werk vinden, verhuizen, geen nieuwe schulden maken,...).

Wat zijn je rechten tijdens een collectieve schuldenregeling? 

• Je hebt recht op een menswaardig leven. Je krijgt leefgeld dat is aangepast aan je situatie.  

• Tijdens de regeling ben je beschermd tegen je schuldeisers: zij mogen geen contact opnemen en extra interesten en kosten aanrekenen.  

• Gerechtsdeurwaarders komen bij je schuldbemiddelaar, niet meer bij jou. Ze mogen geen beslag meer leggen op je spullen. 

• Na afloop van de CSR ben je schuldenvrij, op een aantal uitzonderingen na.
  

Wat zijn je plichten tijdens een collectieve schuldenregeling? 

• De schuldbemiddelaar opent een nieuwe bankrekening voor jou. Al je inkomsten komen rechtstreeks op die rekening. 

• Bespreek jouw situatie met je schuldbemiddelaar. Elke verandering in je leven is belangrijk.

• Zorg dat je administratie in orde blijft.

• Maak geen nieuwe schulden tijdens de CSR. 

• Probeer je inkomen te verhogen. Zoek naar (ander) werk. Ben je ziek en kan je niet werken? Vraag een attest aan de dokter en bekijk of je aangepast werk kan doen. 

• Vraag altijd toestemming aan je schuldbemiddelaar voor grote of onverwachte uitgaven.

• Ga naar de afspraken en geef antwoord op de vragen van je schuldbemiddelaar.

Voor kleine extra aankopen kan de schuldbemiddelaar zelf beslissen.
Het gaat dan om uitgaven die weinig impact hebben op de afspraken en de afbetaling aan de schuldeisers.

Gaat het om grotere uitgaven of aankopen die invloed hebben op je afbetalingsplan? Dan beslist de arbeidsrechter hierover.

Let op
Vraag altijd eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar voor uitgaven die niet alledaags of onverwacht zijn.

Bijvoorbeeld:

• een huurwaarborg voor een nieuwe woning

• een nieuw abonnement

• de aankoop van een huishoudtoestel

Samen kan je bekijken wat mogelijk is.

Nee, tijdens een collectieve schuldenregeling (CSR) kunnen je schuldeisers geen beslag leggen op je woning, je auto, je meubels of je inkomen.

Maar het hangt af van welke schulden en wanneer de schulden gemaakt zijn.

1. Zijn de schulden mee opgenomen in de aanzuiveringsregeling van de collectieve schuldenregeling?

= Dan wordt de invordering van die schulden stopgezet. Dat geldt bijvoorbeeld voor: herinneringen, beslag, loonbeslag,... 

2. Zijn de schulden gemaakt vóór de CSR en was er beslag gelegd? 

= Dan gaat de gerechtsdeurwaarder niet over tot de verkoop.

3. Zijn de schulden gemaakt vóór CSR en was er een verkoopdag vastgelegd?

= Als er een verkoopdag van je in beslag genomen meubels of wagen al vastligt, dan kan die verkoopdag nog doorgaan. De opbrengst gaat dan naar de bemiddelingsrekening.

4. Zijn er nieuwe schulden gemaakt, tijdens de CSR?

= Dan kan voor die nieuwe schuld wel beslag gelegd worden op je goederen of je inkomsten. De nieuwe schuld zit namelijk niet in de CSR.

_{Auteur: HelderRecht, Helder Recht - Juridische informatie in klare taal}

Het kan dat je auto verkocht wordt. Dit bespreek je best met de schuldbemiddelaar.

De schuldbemiddelaar zoekt een akkoord tussen jou en de schuldeisers. Hij kan voorstellen om de auto te verkopen om de schulden af te betalen.  

De arbeidsrechter beslist. Die kan bepalen dat je je auto moet verkopen. Maar de rechter kan ook beslissen dat je je auto mag houden, bijvoorbeeld als:

• je auto weinig waard is;

• je hem nodig hebt voor je werk en er geen alternatieven zijn met het openbaar vervoer;

• je hem nodig hebt om menswaardig te kunnen leven.

Let op!

• Is je auto al in beslag genomen en was de verkoop al gepland vóór de start van de schuldenregeling? Dan kan de verkoop toch doorgaan.

• Heb je je auto gekocht met een lening die nog niet is afbetaald? Dan kan je de auto niet zelf verkopen.

Opgelet! Als je wagen in beslag is genomen en de verkoopdag is bepaald voordat de CSR is opgestart, dan kan je wagen toch nog verkocht worden.

_{Auteur: HelderRecht, Helder Recht - Juridische informatie in klare taal}

Je woning kan verkocht worden, maar dat moet niet. De schuldbemiddelaar bekijkt:

• wie de eigenaar is,
• wat de kosten zijn van je woning,
• hoeveel je geleend hebt en hoelang je nog moet betalen.

Soms is het niet nuttig om de woning te verkopen omdat:

• de afbetaling van je lening lager of evenveel is als de gemiddelde huurprijs,
• de opbrengst van de verkoop alleen naar de bank gaat en niet naar andere schuldeisers.

Als je de woning wil behouden, dan maak je dat best snel duidelijk aan de schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar bekijkt dan wat de mogelijkheden zijn met de bank en je schuldeisers.

Wil de schuldbemiddelaar of arbeidsrechter je woning verkopen, maar jij wil dat echt niet? Dan kan je de CSR stopzetten.

Als je de woning wil verkopen, dan verwittig je de schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar vraagt dan toestemming aan de arbeidsrechter om je woning te verkopen.

Opgelet

Als je woning al in beslag werd genomen vóór de collectieve schuldenregeling (CSR), dan kan je woning toch verkocht worden. Dat kan als de notaris al is aangeduid voor de verkoop vóór je de CSR opstartte.

Auteur: HelderRecht, Helder Recht - Juridische informatie in klare taal

Nee, je bent niet automatisch verplicht om te verhuizen naar een goedkopere woning. 

Zijn je woonkosten (huur of lening) te hoog in verhouding tot je inkomen? 

Dan kan de schuldbemiddelaar of de arbeidsrechtbank wel vragen of je verhuist. Zo blijft er meer geld over om je schulden af te betalen én om menswaardig te leven.

Wil je zelf graag verhuizen?

Vraag eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar of de rechtbank.
Een verhuis brengt extra kosten mee en kan invloed hebben op je budget. De kosten van een nieuwe woning betaal je meestal zelf, met je leefgeld.

Nee,... een collectieve schuldenregeling geeft geen automatische voorrang.

Maar,... dit kan wél invloed hebben op de aanvraag van een sociale woning door deze redenen:

1. Het inkomen dat je effectief kan gebruiken is misschien lager, daardoor voldoe je soms wel aan de inkomensvoorwaarden voor de aanvraag van een sociale woning.

2. Heb je dringend een andere woning nodig (bijvoorbeeld door financiële problemen of slechte woonomstandigheden)? Dan kan je voorrang krijgen.

3. Vindt de schuldbemiddelaar of de rechter dat je woning te duur is? Vraag dan een attest of verslag. Dat kan misschien helpen bij je aanvraag.

In principe betaal je zelf de kosten om naar je schuldbemiddelaar te gaan. Die kosten worden gezien als gewone uitgaven en moet je betalen met je leefgeld.

Uitzondering
Zijn de verplaatsingskosten erg hoog of zorgen ze voor financiële problemen? Bespreek dit dan met je schuldbemiddelaar. Samen kan je bekijken welke oplossingen mogelijk zijn.

Je schuldbemiddelaar of een schuldeiser kan een herroeping vragen aan de rechter. 

Dit kan gebeuren als je bepaalde afspraken niet hebt gevolgd, bijvoorbeeld:

• nieuwe schulden gemaakt, 
• ervoor gezorgd dat je minder inkomen hebt,
• je hebt bepaalde inkomsten voor jezelf gehouden zonder dat de schuldbemiddelaar op de hoogte was.

Dit heeft grote gevolgen:

• Je schulden beginnen terug te lopen, ook met de intresten en de extra schadevergoedingen erbij.

• Je bent niet meer beschermd tegen je schuldeisers.

• Je kan de komende 5 jaar geen nieuwe CSR aanvragen.

Als je de aanzuiveringsregeling van de collectieve schuldenregeling goed hebt afgerond, zal de rechter beslissen om bepaalde schulden kwijt te schelden. Die schulden hoef je dan niet meer te betalen.

Welke schulden kunnen worden kwijtgescholden?

• kredietschulden,
• consumentenschulden,
• energie- en telecomschulden,
• gerechtskosten,
• huurachterstallen,...

Welke schulden kunnen niet worden kwijtgescholden? 

• alimentatieschulden (schulden omdat je geen onderhoudsgeld betaald hebt),

• schadevergoeding voor lichamelijke schade veroorzaakt door een misdrijf, 

• de restschulden na een faillissement (schulden die nog niet afbetaald zijn na verkoop van alle roerende en onroerende goederen).

• Uitzonderlijke gevallen: In een minnelijke schuldenregeling kunnen de schuldeisers een akkoord geven dat deze schulden (gedeeltelijk) kwijtgescholden worden.

Welke schulden kunnen nooit worden kwijtgescholden?

• penale (strafrechtelijke) geldboetes,
• verbeurdverklaringen.

Wat is een totale kwijtschelding?

De rechter geeft soms een totale kwijtschelding wanneer je te weinig inkomen hebt en dit in de toekomst niet zal verbeteren. Je hoeft dan ook geen procedure meer te volgen. Deze schulden zal je nog wel moeten betalen:

• alimentatiegelden, 
• schadevergoeding voor lichamelijke schade veroorzaakt door een misdrijf, 
• restschulden na een faillissement, 
• penale geldboetes uitgesproken door een strafrechter,
• verbeurdverklaringen. 

Dat kan. Een collectieve schuldenregeling is altijd vrijwillig. 

Wil je de regeling stoppen? Bespreek dit eerst met je schuldbemiddelaar, je hulpverlener van het OCMW of CAW of iemand die je kent. 

Dit zijn de gevolgen:

• Je schulden zijn niet opgelost.

• Er komen opnieuw interesten bij. Je bent niet meer beschermd tegen invorderaars en schuldeisers. 

• Je hebt geen recht op een kwijtschelding van schulden.

• Je kan opnieuw een collectieve schuldenregeling aanvragen. Alles begint dan terug opnieuw.

Hoe stopzetting aanvragen?

Je vraagt de stopzetting digitaal via ‘JustRestart’ of met een brief of mail aan de griffie van de arbeidsrechtbank. De rechter nodigt je uit voor een gesprek over waarom je wil stoppen.

Een schuldbemiddelaar kan vragen om bij je thuis langs te komen om te bekijken welke waardevolle spullen je hebt. Als bepaalde spullen veel waard zijn, kan de schuldbemiddelaar voorstellen om ze te verkopen om je schulden af te betalen. In de praktijk gebeurt een huisbezoek niet vaak.

De schuldbemiddelaar moet een volledig beeld krijgen van jouw financiële situatie. Daarom mag hij informatie vragen over je bezittingen.

Je hebt recht op privacy, maar je moet ook meewerken aan de schuldbemiddeling. Is het niet duidelijk welke spullen je hebt of wat ze waard zijn? Dan kan de schuldbemiddelaar vragen om een huisbezoek. Hij mag je woning alleen binnengaan als jij daarvoor toestemming geeft.

Let op!

Alleen de arbeidsrechter kan beslissen dat bepaalde spullen verkocht moeten worden om je schulden af te betalen.

Bron: www.helderrecht.be