Collectieve Schuldenregeling (CSR)

Je schuldbemiddelaar is iemand van het OCMW of een advocaat. Het kan ook een gerechtsdeurwaarder zijn, maar dat komt minder vaak voor. Ze moeten allemaal dezelfde regels volgen, maar hun aanpak kan verschillen.

De rechter beslist wie jouw schuldbemiddelaar is. In het verzoekschrift kan je aangeven of je een voorkeur hebt voor een bepaalde schuldbemiddelaar.

Een schuldbemiddelaar probeert afspraken te maken met al je schuldeisers. Een schuldbemiddelaar kijkt dus niet enkel naar jouw belangen, maar ook naar die van je schuldeisers.

Loopt de samenwerking met je schuldbemiddelaar moeilijk? Heb je het gevoel dat je niet menswaardig kan leven?

Je kan dit melden aan de arbeidsrechter. Dat kan met een gewone brief of mail aan de arbeidsrechtbank, of via ‘JustRestart’.

Leg duidelijk uit wat er misloopt en wat je wil dat er verandert. De arbeidsrechter kan jou en je schuldbemiddelaar uitnodigen voor een gesprek op de rechtbank.

Een collectieve schuldenregeling is niet gratis. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet. Welke kosten de schuldbemiddelaar mag aanrekenen, staat in de wet.

Bij de start van de collectieve schuldenregeling legt je schuldbemiddelaar uit welke kosten er zijn, en hoeveel dat is. De kosten van de regeling worden opgenomen in het afbetalingsplan. Je moet ze dus niet betalen van je leefgeld.

In principe betaal je zelf de kosten om naar je schuldbemiddelaar te gaan. Die kosten worden gezien als gewone uitgaven en moet je betalen met je leefgeld.

Uitzondering
Zijn de verplaatsingskosten erg hoog of zorgen ze voor financiële problemen? Bespreek dit dan met je schuldbemiddelaar. Samen kan je bekijken welke oplossingen mogelijk zijn.

Een collectieve schuldenregeling (CSR) kost geld. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet.

Kan je die kosten niet betalen?
Dan kan je schuldbemiddelaar een tussenkomst aanvragen bij een fonds van de overheid (Fonds ter bestrijding van de overmatige schuldenlast, van de FOD Economie).

Dat kan bijvoorbeeld als:

• je schulden volledig werden kwijtgescholden;

• je schulden gedeeltelijk werden kwijtgescholden en er te weinig geld is op de bemiddelingsrekening.

Je schuldbemiddelaar doet de aanvraag zelf, via een online platform of met een formulier.

De tussenkomst is beperkt tot maximaal 1.200 euro.

Bron: www.helderrecht.be

Nee, een collectieve schuldenregeling (CSR) is alleen voor particulieren.
Zolang je ondernemer bent, kan je geen CSR aanvragen.

Wanneer kan het wel?

Je kan pas een CSR aanvragen in deze situaties:

• je bent minstens 6 maanden gestopt met je zelfstandige activiteit;

• je faillissement is volledig afgerond en officieel afgesloten.

Ben je ondernemer en weet je niet wat je moet doen met je schulden?
Blijf er niet alleen mee zitten. Problemen met een onderneming kunnen ingewikkeld zijn.

Waar kan je terecht voor hulp?

Je kan terecht bij Dyzo. Zij helpen ondernemers in moeilijkheden.
De hulp is gratis en vertrouwelijk.

Ze bieden onder andere:

• advies over je cijfers en je situatie

• juridisch advies over je rechten en plichten

• hulp bij stress en onzekerheid

Neem contact op via: https://dyzo.be/nl/contacteer-ons

Tip!

Wacht niet te lang om hulp te zoeken. Hoe vroeger je hulp vraagt, hoe vlotter problemen opgelost kunnen worden. 

Wat zijn je rechten tijdens een collectieve schuldenregeling? 

• Je hebt recht op een menswaardig leven. Je krijgt leefgeld dat is aangepast aan je situatie.  

• Tijdens de regeling ben je beschermd tegen je schuldeisers: zij mogen geen interesten meer aanrekenen.  

• Gerechtsdeurwaarders komen bij je schuldbemiddelaar, niet meer bij jou. Ze mogen geen beslag meer leggen op je spullen. 

• Na afloop van de CSR ben je schuldenvrij, op een aantal uitzonderingen na.
  

Wat zijn je plichten tijdens een collectieve schuldenregeling? 

• De schuldbemiddelaar opent een nieuwe bankrekening voor jou. Al je inkomsten komen rechtstreeks op die rekening. 

• Bespreek alles over jouw situatie met je schuldbemiddelaar. Elke verandering in je leven is belangrijk.

• Zorg dat je administratie in orde blijft.

• Maak geen nieuwe schulden tijdens de CSR. 

• Probeer je inkomen te verhogen. Zoek naar (ander) werk. Ben je ziek en kan je niet werken? Vraag een attest aan de dokter en bekijk of je aangepast werk kan doen. 

• Vraag altijd toestemming aan je schuldbemiddelaar voor grote of onverwachte uitgaven.

• Werk goed mee. Ga naar de afspraken en geef antwoord op de vragen van je schuldbemiddelaar.

Je schuldbemiddelaar of een schuldeiser kan een herroeping vragen aan de rechter. 

Dit heeft grote gevolgen:

• Je bent niet meer beschermd tegen je schuldeisers.

• Je kan de komende 5 jaar geen nieuwe CSR aanvragen.

Voor kleine extra aankopen zal de schuldbemiddelaar zelf beslissen.
Het gaat dan om uitgaven die weinig impact hebben op de afspraken en de afbetaling aan de schuldeisers.

Gaat het om grotere, onverwachte kosten of uitgaven die invloed hebben op je afbetalingsplan? Dan beslist de arbeidsrechter hierover.

Let op
Vraag altijd eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar voor uitgaven die niet alledaags of onverwacht zijn.

Bijvoorbeeld:

• een huurwaarborg voor een nieuwe woning

• een nieuw abonnement

• de aankoop van een huishoudtoestel

Samen kan je bekijken wat mogelijk is.

Nee, tijdens een collectieve schuldenregeling (CSR) kunnen je schuldeisers geen beslag leggen op je woning, je auto, je meubels of je inkomen.

Want alle invorderingsacties worden dan tijdelijk stopgezet. Dit gaat niet enkel over (loon)beslag, maar bijvoorbeeld ook over herinneringen en aanmaningen.

Wat als er al beslag was vóór de CSR?

Dan gaat de gerechtsdeurwaarder niet over tot verkoop.

Er is wel een uitzondering: was de verkoop van je in beslag genomen spullen (bv. je auto of je meubels) al gepland voor de start van de CSR? Dan kan die verkoop wel nog doorgaan. De opbrengsten gaan dan naar de bemiddelingsrekening.

Let op

Maak je tijdens de CSR nieuwe schulden?
Dan kan er voor die nieuwe schulden wél beslag worden gelegd.
Die schulden zijn niet opgenomen in het afbetalingsplan van de CSR.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Het kan dat je auto verkocht wordt. Dit bespreek je best met de schuldbemiddelaar.

De schuldbemiddelaar zoekt een akkoord tussen jou en de schuldeisers. Hij kan voorstellen om de auto te verkopen om de schulden af te betalen.  

De arbeidsrechter beslist. Die kan bepalen dat je je auto moet verkopen. Maar de rechter kan ook beslissen dat je je auto mag houden, bijvoorbeeld als:

• je auto weinig waard is;

• je hem nodig hebt voor je werk en er geen alternatieven zijn met het openbaar vervoer;

• je hem nodig hebt om menswaardig te kunnen leven.

Let op!

• Is je auto al in beslag genomen en was de verkoop al gepland vóór de start van de schuldenregeling? Dan kan de verkoop toch doorgaan.

• Heb je je auto gekocht met een lening die nog niet is afbetaald? Dan kan je de auto niet zelf verkopen.

_{Auteur: HelderRecht, Helder Recht - Juridische informatie in klare taal}

Een schuldbemiddelaar kan vragen om bij je thuis langs te komen om te bekijken welke waardevolle spullen je hebt. Als bepaalde spullen veel waard zijn, kan de schuldbemiddelaar voorstellen om ze te verkopen om je schulden af te betalen. In de praktijk gebeurt een huisbezoek niet vaak.

De schuldbemiddelaar moet een volledig beeld krijgen van jouw financiële situatie. Daarom mag hij informatie vragen over je bezittingen.

Je hebt recht op privacy, maar je moet ook meewerken aan de schuldbemiddeling. Is het niet duidelijk welke spullen je hebt of wat ze waard zijn? Dan kan de schuldbemiddelaar vragen om een huisbezoek. Hij mag je woning alleen binnengaan als jij daarvoor toestemming geeft.

Let op!

Alleen de arbeidsrechter kan beslissen dat bepaalde spullen verkocht moeten worden om je schulden af te betalen.

Bron: www.helderrecht.be

Dat kan. Je woning kan verkocht worden, maar dat moet niet. De schuldbemiddelaar gaat eerst na:

• wie de eigenaar is,
• wat de kosten zijn van je woning,
• hoeveel je geleend hebt, hoeveel je maandelijks afbetaalt en hoelang je nog moet betalen.

Soms is het niet nuttig om de woning te verkopen omdat:

• de afbetaling van je lening lager of ongeveer evenveel is als de gemiddelde huurprijs,
• de opbrengst van de verkoop alleen naar de bank gaat en niet naar andere schuldeisers.

Als je de woning wil behouden, dan maak je dat best snel duidelijk aan de schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar bekijkt dan wat de mogelijkheden zijn met de bank en je schuldeisers.

Als je de woning wil verkopen, dan verwittig je de schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar vraagt dan toestemming aan de arbeidsrechter om je woning te verkopen.

Wil de schuldbemiddelaar of arbeidsrechter je woning verkopen tegen je wil? Dan kan je nog steeds de CSR stopzetten.

Opgelet

Als je woning al in beslag werd genomen vóór de collectieve schuldenregeling (CSR), dan kan je woning toch verkocht worden. Dat kan als de notaris al is aangeduid voor de verkoop vóór je de CSR opstartte.

Auteur: HelderRecht, Helder Recht - Juridische informatie in klare taal

Nee, je bent niet automatisch verplicht om te verhuizen naar een goedkopere woning. 

Zijn je woonkosten (huur of lening) te hoog in verhouding tot je inkomen? 

Dan kan de schuldbemiddelaar of de arbeidsrechtbank wel vragen dat je verhuist. Zo blijft er meer geld over om je schulden af te betalen én om menswaardig te leven.

Heb ik voorrang op een sociale woning?

Nee, een CSR geeft geen automatische voorrang.
Je moet je inschrijven en voldoen aan de voorwaarden.

Een CSR kan wel helpen: men kijkt naar het inkomen dat je effectief kan gebruiken, waardoor je soms makkelijker voldoet aan de inkomensvoorwaarden.

Je persoonlijke situatie speelt ook een rol. heb je dringend een andere woning nodig (bv. door financiële problemen of slechte woonomstandigheden)? Dan kan je soms voorrang krijgen.

Tip: vindt je schuldbemiddelaar of de rechter dat je woning te duur is? Vraag dan een attest of verslag. Dat geeft niet automatisch voorrang, maar kan wel helpen.

Wie betaalt de kosten van een nieuwe woning?

Die kosten betaal je meestal zelf, met je leefgeld.

Vraag wel altijd eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar of de rechtbank. Verhuizen brengt extra kosten met zich mee en kan invloed hebben op je budget.

Nee, niet alle schulden kunnen worden kwijtgescholden.

Deze schulden kan de rechter nooit kwijtschelden

• penale (strafrechtelijke) boetes,
• schulden uit een schadevergoeding voor lichamelijke schade veroorzaakt door een misdrijf,
• alimentatieschulden (dit zijn schulden omdat je geen onderhoudsgeld betaald hebt),
• de restschulden na een faillissement (dit zijn schulden die nog niet afbetaald zijn na verkoop van alle roerende en onroerende goederen).

Let op: schulden voor materiële schade door een misdrijf (bv. gestolen of beschadigde spullen) kunnen wel kwijtgescholden worden.

Bron: www.helderrecht.be

Dat kan. Een collectieve schuldenregeling is altijd vrijwillig. 

Wil je de regeling stoppen? Bespreek dit eerst met je schuldbemiddelaar, je hulpverlener van het OCMW of CAW of iemand die je kent. 

Dit zijn de gevolgen:

• Je schulden zijn niet opgelost.

• Er komen opnieuw interesten bij. Je bent niet meer beschermd tegen gerechtsdeurwaarders en schuldeisers. 

• Je hebt geen recht op een kwijtschelding van schulden.

• Als je later opnieuw een CSR wil, begint alles weer vanaf stap 1.

Je vraagt de stopzetting digitaal via ‘JustRestart’ of met een brief of mail aan de griffie van de arbeidsrechtbank. De rechter nodigt je uit voor een gesprek over waarom je wil stoppen.