Collectieve Schuldenregeling (CSR)

Loopt de samenwerking met je schuldbemiddelaar moeilijk? Heb je het gevoel dat je niet menswaardig kan leven?

Je kan dit melden aan de arbeidsrechter. Dat kan met een gewone brief of mail aan de arbeidsrechtbank, of via ‘JustRestart’.

Leg duidelijk uit wat er misloopt en wat je wil dat er verandert. De arbeidsrechter kan jou en je schuldbemiddelaar uitnodigen voor een gesprek op de rechtbank.

Een collectieve schuldenregeling is niet gratis. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet. Welke kosten de schuldbemiddelaar mag aanrekenen, staat in de wet.

Bij de start van de collectieve schuldenregeling legt je schuldbemiddelaar uit welke kosten er zijn, en hoeveel dat is. De kosten van de regeling worden opgenomen in het afbetalingsplan. Je moet ze dus niet betalen van je leefgeld.

In principe betaal je zelf de kosten om naar je schuldbemiddelaar te gaan. Die kosten worden gezien als gewone uitgaven en moet je betalen met je leefgeld.

Uitzondering
Zijn de verplaatsingskosten erg hoog of zorgen ze voor financiële problemen? Bespreek dit dan met je schuldbemiddelaar. Samen kan je bekijken welke oplossingen mogelijk zijn.

Een collectieve schuldenregeling (CSR) kost geld. Je moet de schuldbemiddelaar betalen voor het werk dat die doet.

Kan je die kosten niet betalen? Dan kan je schuldbemiddelaar een tussenkomst aanvragen bij een fonds van de overheid (het Fonds ter Bestrijding van Overmatige Schuldenlast van de FOD Economie). 

Dat kan bijvoorbeeld als:

• je schulden volledig werden kwijtgescholden (dus ook je schuld t.a.v. de schuldbemiddelaar); 

• je schulden gedeeltelijk werden kwijtgescholden en er te weinig geld overblijft om de schuldbemiddelaar te betalen. 

Je schuldbemiddelaar doet de aanvraag tot tussenkomst zelf, via een online platform of met een formulier. 

De tussenkomst is beperkt tot maximaal 1.200 euro (kan uitzonderlijk worden uitgebreid).

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Een collectieve schuldenregeling (CSR) is alleen voor particulieren. Zolang je ondernemer bent, kan je geen CSR aanvragen. 

Wanneer kan het wel?

Je kan pas een CSR aanvragen in deze situaties:

• je bent minstens 6 maanden gestopt met je zelfstandige activiteit;

• je faillissement is volledig afgerond en officieel afgesloten.

Ben je ondernemer en weet je niet wat je moet doen met je schulden?
Blijf er niet alleen mee zitten. Problemen met een onderneming kunnen ingewikkeld zijn.

Waar kan je terecht voor hulp?

Je kan terecht bij Dyzo. Zij helpen ondernemers in moeilijkheden.
De hulp is gratis en vertrouwelijk.

Ze bieden onder andere:

• advies over je cijfers en je situatie

• juridisch advies over je rechten en plichten

• hulp bij stress en onzekerheid

Neem contact op via: https://dyzo.be/nl/contacteer-ons

Tip! Wacht niet te lang om hulp te zoeken. Hoe vroeger je hulp vraagt, hoe vlotter problemen opgelost kunnen worden. 

Er zijn enkele afspraken waar je je aan moet houden als je in een collectieve schuldenregeling zit:

• De schuldbemiddelaar opent een nieuwe bankrekening voor jou. Al je inkomsten komen rechtstreeks op die rekening. 

• Bespreek alles over jouw situatie met je schuldbemiddelaar. Elke verandering in je leven is belangrijk.

• Maak geen nieuwe schulden tijdens de CSR. 

• Probeer je inkomen te verhogen. Zoek naar (ander) werk. Ben je ziek en kan je niet werken? Vraag een attest aan de dokter en bekijk of je aangepast werk kan doen. 

• Vraag altijd toestemming aan je schuldbemiddelaar voor grote of onverwachte uitgaven.

Je schuldbemiddelaar of een schuldeiser kan een herroeping vragen aan de rechter. 

Dit heeft grote gevolgen:

• Je bent niet meer beschermd tegen je schuldeisers.

• Je kan de komende 5 jaar geen nieuwe CSR aanvragen.

Voor kleine extra aankopen zal de schuldbemiddelaar zelf beslissen.
Het gaat dan om uitgaven die weinig impact hebben op de afspraken en de afbetaling aan de schuldeisers.

Gaat het om grotere, onverwachte kosten of uitgaven die invloed hebben op je afbetalingsplan? Dan beslist de arbeidsrechter hierover.

Let op
Vraag altijd eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar voor uitgaven die niet alledaags of onverwacht zijn.

Bijvoorbeeld:

• een huurwaarborg voor een nieuwe woning

• een nieuw abonnement

• de aankoop van een huishoudtoestel

Samen kan je bekijken wat mogelijk is.

Voor schulden van vòòr de CSR: nee, op enkele uitzonderingen na. Vanaf de toelating mogen je schuldeisers geen beslag leggen meer leggen op je woning, je auto, je meubels of je inkomen. 

Want alle invorderingsacties worden dan tijdelijk stopgezet. Dit gaat niet enkel over (loon)beslag, maar bijvoorbeeld ook over herinneringen en aanmaningen.

Er is wel een uitzondering: was de verkoop van je in beslag genomen spullen (bv. je auto of je meubels) al gepland voor je toelating? Dan kan die verkoop wel nog doorgaan. De opbrengsten gaan dan naar de bemiddelingsrekening. 

Let op!

Maak je tijdens de CSR nieuwe schulden?
Dan kan er voor die nieuwe schulden wél beslag worden gelegd.
Die schulden zijn niet opgenomen in het afbetalingsplan van de CSR.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Het kan dat je auto verkocht wordt. Dit bespreek je best met de schuldbemiddelaar.

De schuldbemiddelaar zoekt een akkoord tussen jou en de schuldeisers. Hij kan voorstellen om de auto te verkopen om de schulden af te betalen.

Heb je je auto nodig om te werken, voor je gezondheid of voor je gezin? Vertel dit zo snel mogelijk aan je schuldbemiddelaar. Leg ook uit waarom andere vervoermiddelen voor jou niet volstaan.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

De schuldbemiddelaar moet een volledig beeld krijgen van jouw financiële situatie. Daarom mag hij informatie vragen over je bezittingen. Als bepaalde spullen veel waard zijn, kan de schuldbemiddelaar voorstellen om ze te verkopen om je schulden af te betalen. Niet al je spullen moeten worden verkocht: ook wat je nodig hebt om menswaardig te leven, is belangrijk. 

Is het niet duidelijk welke spullen je hebt of wat ze waard zijn? Dan kan een schuldbemiddelaar vragen om bij je thuis langs te komen om te bekijken welke waardevolle spullen je hebt. Je hebt recht op privacy, de schuldbemiddelaar mag je woning alleen binnengaan als jij daarvoor toestemming geeft. Maar je moet ook meewerken aan de schuldbemiddeling en eerlijk informatie geven.  

In de praktijk gebeurt een huisbezoek niet vaak.

Let op!

Alleen de arbeidsrechter kan beslissen dat bepaalde spullen verkocht moeten worden om je schulden af te betalen.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Dat hangt ervan af. Soms kan je in je woning blijven wonen, soms is verkoop nodig om je schulden aan te pakken.

De schuldbemiddelaar gaat eerst na:

• wie de eigenaar is,
• wat de kosten zijn van je woning,
• hoeveel je geleend hebt, hoeveel je maandelijks afbetaalt en hoelang je nog moet betalen.

Soms is het niet nuttig om de woning te verkopen omdat:

• de afbetaling van je lening lager of ongeveer evenveel is als de gemiddelde huurprijs,
• de opbrengst van de verkoop alleen naar de bank gaat en niet naar andere schuldeisers.

Ook de gevolgen voor jou en je gezin tellen mee. 

Als je de woning niet wil verkopen, dan maak je dat best snel duidelijk aan de schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar bekijkt dan wat de mogelijkheden zijn met de bank en je schuldeisers.

Als je de woning wil verkopen, dan bespreek je dat eerst met de schuldbemiddelaar. Je kan je woning tijdens een CSR niet zomaar zelf verkopen: daarvoor gelden bijzondere regels en is de tussenkomst van de arbeidsrechter en een notaris nodig.

Ben je het niet eens met een voorgestelde verkoop? Vraag tijdig uitleg en advies. Stop de CSR niet zonder eerst de gevolgen te bespreken.

Let op!

Als je woning al in beslag werd genomen vóór de collectieve schuldenregeling (CSR), dan kan je woning toch verkocht worden. Dat kan als de notaris al is aangeduid voor de verkoop vóór je de CSR opstartte.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Nee, je bent niet automatisch verplicht om te verhuizen naar een goedkopere woning. 

Wie betaalt de kosten van een nieuwe woning?

Die kosten betaal je meestal zelf, met je leefgeld.

Vraag wel altijd eerst toestemming aan je schuldbemiddelaar of de rechtbank. Verhuizen brengt extra kosten met zich mee en kan invloed hebben op je budget.

Nee, niet alle schulden kunnen worden kwijtgescholden. Vraag je schuldbemiddelaar welke schulden in jouw situatie na de CSR nog kunnen overblijven. 

Deze schulden kan de arbeidsrechter nooit kwijtschelden: 

• penale (strafrechtelijke) boetes,
• schulden uit een schadevergoeding voor lichamelijke schade veroorzaakt door een misdrijf,
• alimentatieschulden (dit zijn schulden omdat je geen onderhoudsgeld betaald hebt),
• de restschulden na een faillissement (dit zijn schulden die nog niet afbetaald zijn na verkoop van alle roerende en onroerende goederen).

Heb je schulden die met een faillissement te maken hebben? Laat dan nakijken door je schuldbemiddelaar welke schulden precies onder een mogelijke kwijtschelding vallen. 

Let op: schulden voor materiële schade door een misdrijf (bv. gestolen of beschadigde spullen) kunnen wel kwijtgescholden worden.

_{Bron: Helder Recht, www.helderrecht.be}

Dat kan. Een collectieve schuldenregeling is altijd vrijwillig. 

Wil je de regeling stoppen? Bespreek dit eerst met je schuldbemiddelaar, je hulpverlener van het OCMW of CAW of iemand die je kent. 

Dit zijn de gevolgen:

• Je schulden zijn niet opgelost.

• Er komen opnieuw interesten bij. Je bent niet meer beschermd tegen gerechtsdeurwaarders en schuldeisers. 

• Je hebt geen recht op een kwijtschelding van schulden.

• Als je later opnieuw een CSR wil, begint alles weer vanaf stap 1.

Je vraagt de stopzetting digitaal via ‘JustRestart’ of met een brief of mail aan de griffie van de arbeidsrechtbank. De arbeidsrechter nodigt je uit voor een gesprek over waarom je wil stoppen.